Duidelijke uitleg voor huishoudens met zonnepanelen

Korte antwoord: soms wel, maar lang niet altijd.

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Daardoor wordt het financieel interessanter om je eigen zonnestroom direct zelf te gebruiken. Een thuisaccu kan daarbij helpen, omdat je overdag opgewekte stroom kunt opslaan en later op de dag weer kunt gebruiken. Maar een thuisaccu is duur, heeft verliezen en slijt langzaam. Daardoor is het antwoord op de vraag “is het rendabel?” niet voor ieder huishouden hetzelfde.

1. Wat verandert er in 2027?

De overheid stopt de salderingsregeling per 1 januari 2027. Vanaf dat moment mag je stroom die je teruglevert niet meer wegstrepen tegen stroom die je later van het net afneemt. Voor alle stroom die je van het net afneemt betaal je dan weer het normale leveringstarief, energiebelasting en btw. Voor stroom die je teruglevert krijg je een vergoeding. Tot 2030 moet die vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn.

Dat betekent dat direct eigen verbruik belangrijker wordt dan voorheen.

2. Wat doet een thuisaccu eigenlijk?

Een thuisaccu slaat tijdelijk elektriciteit op. In de praktijk werkt dat meestal zo:

  1. je zonnepanelen wekken overdag stroom op;
  2. je gebruikt eerst stroom direct in huis;
  3. een overschot gaat naar de accu;
  4. pas als de accu vol is, lever je terug aan het net;
  5. later op de dag gebruik je de opgeslagen stroom weer.

De accu maakt geen extra stroom. Hij verschuift vooral tijd: van overdag naar de avond of vroege ochtend.

Een thuisaccu in een technische ruimte.
Een thuisaccu in een technische ruimte.

3. Waarom wordt een accu na 2027 interessanter?

Zonder salderen wordt een zelf gebruikte kWh meer waard dan een teruggeleverde kWh.

Een eenvoudig voorbeeld met fictieve bedragen:

Illustratief dagprofiel: de zon piekt overdag en het huishoudelijk verbruik later.
Illustratief dagprofiel: de zon piekt overdag en het huishoudelijk verbruik later.
  • afname van het net: € 0,30 per kWh
  • terugleververgoeding: € 0,08 per kWh
  • round-trip rendement accu: 90%

Als je 1 kWh zonnestroom direct teruglevert, krijg je € 0,08.
Gebruik je die stroom later via de accu, dan bespaar je ongeveer 0,9 × € 0,30 = € 0,27 aan inkoop. De extra waarde van opslag ten opzichte van terugleveren is dan ongeveer € 0,19 per kWh die je door de accu verplaatst.

Fictieve waarde van één kWh zonnestroom bij direct gebruik, teruglevering en opslag.
Fictieve waarde van één kWh zonnestroom bij direct gebruik, teruglevering en opslag.

4. Daar zit ook meteen de beperking

€ 0,19 klinkt aardig, maar een thuisaccu kost vaak enkele duizenden euro’s. Daardoor heb je heel veel cycli en veel nuttig gebruik nodig om de investering terug te verdienen.

Belangrijk is daarom niet alleen:

  • hoe groot de accu is;
  • maar vooral hoeveel kWh je er jaarlijks echt nuttig doorheen krijgt.

Een 10 kWh thuisaccu die weinig wordt benut, verdient zichzelf veel slechter terug dan een kleinere accu die vaak slim wordt gebruikt.

Illustratieve woning met energiebeheer.
Illustratieve woning met energiebeheer.

5. Eenvoudig rekenvoorbeeld

Stel:

  • je verplaatst met je accu 1.000 kWh per jaar van overdag naar de avond;
  • je bespaart per verplaatste kWh netto € 0,19 ten opzichte van direct terugleveren.

Dan is de jaarlijkse financiële winst:

1.000 × € 0,19 = € 190 per jaar

Kost de accu inclusief installatie € 5.000, dan is de eenvoudige terugverdientijd ruim 26 jaar. Dat is langer dan veel mensen verwachten.

Aanname Fictieve waarde
Netafname € 0,30 per kWh
Terugleververgoeding € 0,08 per kWh
Accurendement 90%
Nuttig verschoven energie 1.000 kWh per jaar
Extra waarde per verschoven kWh € 0,19
Jaarlijkse besparing € 190
Aanschaf en installatie € 5.000
Eenvoudige terugverdientijd Ruim 26 jaar
De werkelijke benutting van de accu bepaalt de financiële uitkomst.
De werkelijke benutting van de accu bepaalt de financiële uitkomst.

6. Drie voorbeeldscenario’s

Conservatief

  • 800 kWh per jaar slim verschoven
  • jaarlijkse winst: ongeveer € 152
  • eenvoudige terugverdientijd bij € 5.000 investering: circa 33 jaar

Realistisch

  • 1.200 kWh per jaar slim verschoven
  • jaarlijkse winst: ongeveer € 228
  • eenvoudige terugverdientijd: circa 22 jaar

Sterk gebruik + dynamisch contract

  • 1.800 kWh per jaar slim verschoven
  • plus extra voordeel door slim laden/ontladen bij dynamische prijzen
  • jaarlijkse winst: ongeveer € 462
  • eenvoudige terugverdientijd: circa 11 jaar

Dit laatste scenario is duidelijk gunstiger, maar vraagt wél om veel gebruik, slim energiemanagement en geschikte prijsverschillen.

Drie illustratieve scenario's voor jaarlijkse besparing en eenvoudige terugverdientijd.
Drie illustratieve scenario's voor jaarlijkse besparing en eenvoudige terugverdientijd.

7. Wanneer is een thuisaccu meestal níet rendabel?

Vaak niet of pas laat wanneer:

  • je accu te groot is voor je werkelijke overschot;
  • je overdag al veel zonnestroom zelf gebruikt;
  • je weinig zonnestroom overhoudt om op te slaan;
  • de accu duur is;
  • je geen dynamisch contract hebt en nauwelijks prijsverschillen benut;
  • de accu weinig cycli per jaar maakt;
  • je te optimistisch rekent met levensduur of restwaarde.

8. Wanneer kan een thuisaccu interessanter worden?

Een accu wordt interessanter wanneer meerdere punten tegelijk gunstig zijn:

  • je hebt zonnepanelen met regelmatig overschot;
  • je verbruikt vooral in de avond;
  • je kunt een groot deel van de accu bijna dagelijks benutten;
  • je hebt een slim energiemanagementsysteem;
  • je combineert hem mogelijk met een dynamisch contract;
  • je hebt extra verbruikers zoals een warmtepompboiler, warmtepomp of elektrische auto;
  • de aanschafprijs is scherp.
Extra verbruikers kunnen slim energiebeheer interessanter maken.
Extra verbruikers kunnen slim energiebeheer interessanter maken.

9. Grootte kiezen: vaak is kleiner slimmer

Veel mensen denken automatisch: groter is beter. Financieel is dat lang niet altijd zo.

Een te grote accu staat een groot deel van het jaar deels ongebruikt. Daardoor betaal je voor capaciteit die je maar weinig benut. Voor veel huishoudens met zonnepanelen is een compactere accu daarom logischer dan een heel groot systeem.

Een passend accusysteem is doorgaans nuttiger dan onbenutte extra capaciteit.
Een passend accusysteem is doorgaans nuttiger dan onbenutte extra capaciteit.

10. Verliezen en slijtage

Een thuisaccu is geen perfecte emmer.

Houd rekening met:

  • laad- en ontlaadverliezen;
  • omzettingsverliezen van omvormer en systeem;
  • capaciteitsverlies over de jaren;
  • een beperkte garantie op jaren, cycli of resterende capaciteit.

Dat betekent: de terugverdientijd wordt in de praktijk vaak wat slechter dan een mooie verkooppresentatie suggereert.

11. Subsidie en btw: hoe zit dat?

Geen ISDE-subsidie

Voor een thuisbatterij is er op dit moment geen ISDE-subsidie.

Btw terugvragen kan soms wel

Volgens de Belastingdienst kun je de btw op aanschaf en installatie onder voorwaarden terugvragen. Dat geldt vooral als je de thuisbatterij gebruikt voor de in- en verkoop van stroom via een energiemanagementsysteem en daardoor ondernemer voor de btw bent.

Belangrijk: dat is niet zo simpel als “iedereen kan de btw terugvragen”. Er horen voorwaarden en latere btw-correcties bij, zeker bij privégebruik.

12. Pas op voor te mooie beloftes

De ACM heeft eerder gewaarschuwd voor onduidelijke reclames rond thuisbatterijen. Dat is terecht. Vraag dus altijd door op:

  • de aannames achter de berekening;
  • verwachte cycli per jaar;
  • gebruikte stroomprijs en terugleververgoeding;
  • garantievoorwaarden;
  • verwachte degradatie;
  • of dynamische handel echt automatisch is inbegrepen;
  • onderhoud, vervanging en monitoring.

13. Wat moet je vóór aankoop controleren?

Gebruik deze checklist:

  1. Wat is mijn huidige eigen verbruik?
  2. Hoeveel zonnestroom lever ik nu werkelijk terug?
  3. Op welke momenten lever ik terug?
  4. Hoeveel daarvan kan ik later ook echt weer gebruiken?
  5. Wat kost de accu compleet geplaatst?
  6. Wat is de bruikbare capaciteit?
  7. Wat is het systeemrendement?
  8. Welke garantie krijg ik?
  9. Is er noodstroom of alleen opslag?
  10. Past de accu veilig in mijn woning en installatie?

14. Eerlijk eindoordeel

Voor de meeste huishoudens geldt: een thuisaccu wordt na 2027 logischer, maar is niet automatisch rendabel.

Vaak geldt:

  • zonder dynamisch contract en zonder veel dagelijkse benutting is de terugverdientijd vaak lang;
  • met slim gebruik, goede prijsverschillen en een passende accugrootte kan het interessanter worden;
  • de beste keuze is meestal niet de grootste accu, maar de accu die past bij je teruglevering en avondverbruik.

15. De simpelste samenvatting

Een thuisaccu kan geld besparen, maar alleen als je hem vaak én slim gebruikt.

Een woning met zonnepanelen en thuisaccu in de avond.
Een woning met zonnepanelen en thuisaccu in de avond.

Na 2027 wordt iedere extra zelf gebruikte kWh waardevoller. Daardoor stijgt de aantrekkelijkheid van opslag. Maar de investering blijft hoog. Daarom moet je niet alleen vragen: “Wat bespaar ik?” maar vooral: “Hoeveel kWh ga ik echt per jaar nuttig opslaan en weer gebruiken?”


Bronnen (officiële basis)