Een goede back-up merk je niet. Een ontbrekende back-up merk je meteen. Home Assistant groeit vaak uit tot het brein van je huis: lampen, sensoren, dashboards, automatiseringen, energiegegevens en instellingen. Na maanden of jaren kost het veel tijd om dat opnieuw op te bouwen. Gelukkig kan Home Assistant automatisch back-ups maken en oude exemplaren opruimen. Met een paar bewuste keuzes hoef je er daarna nauwelijks naar om te kijken.
Wat raak je kwijt zonder back-up?
Een Home Assistant-installatie bestaat uit veel kleine keuzes. Juist de combinatie kost tijd om opnieuw te maken:
- Automatiseringen en scripts.
- Dashboards en helpers.
- Integraties en apparaatinstellingen.
- Gebruikers, zones en voorkeuren.
- Historie en databasegegevens.
- Zelf toegevoegde bestanden en apps.
Zonder back-up kun je na een storing of defecte opslag opnieuw beginnen met apparaten koppelen, dashboards bouwen en logica terugvinden. Met een back-up kun je de opgeslagen toestand herstellen en vaak veel sneller verder. Hoe langer je installatie draait, hoe waardevoller de configuratie wordt.
Automatische back-ups instellen
Ga in Home Assistant naar Instellingen > Systeem > Back-ups. Daar kun je de automatische back-upfunctie configureren. Kies op welke dagen een back-up wordt gemaakt, bepaal een tijdstip of laat Home Assistant dat kiezen, stel in hoeveel oudere versies bewaard blijven, selecteer de onderdelen en kies een of meer opslaglocaties.
Voor veel thuisinstallaties is dagelijks een prima uitgangspunt. Verander je weinig, dan kan minder vaak voldoende zijn. Het belangrijkste is dat het automatisch gebeurt. Een praktische start is dagelijks back-uppen en enkele oudere versies bewaren, zodat je ook kunt teruggaan naar vóór een fout.
Bewaar een kopie buiten Home Assistant
Een back-up op dezelfde SSD of SD-kaart is handig voor snel herstel, maar beschermt niet tegen defecte opslag, diefstal of ernstige schade aan het apparaat. Bewaar minimaal één kopie op een tweede locatie.
- Op Home Assistant: snel en handig voor direct herstel.
- Op een tweede systeem of NAS: los van de Home Assistant-machine.
- Off-site of in de cloud: ook beschikbaar als thuis iets ernstigs gebeurt.
De klassieke 3-2-1-regel zegt: drie kopieën van belangrijke data, op twee verschillende opslagplekken, waarvan één buiten je woning of primaire systeem. Je hoeft het niet meteen perfect te doen. Eén extra kopie buiten Home Assistant is al een grote stap.
Bewaar de emergency kit veilig
Bij het instellen van automatische back-ups laat Home Assistant je een emergency kit downloaden. Daarin staat informatie die je nodig kunt hebben om een versleutelde back-up te herstellen. Bewaar die kit buiten Home Assistant, bijvoorbeeld in een betrouwbare wachtwoordmanager of veilige offline opslag, en controleer of je erbij kunt wanneer Home Assistant niet meer start.
Een back-up die je niet kunt ontsleutelen is op het beslissende moment vrijwel waardeloos. Back-ups kunnen instellingen, toegangssleutels, integraties en informatie over je woning bevatten. Behandel ze daarom niet als gewone downloadbestanden; deel ze niet zomaar en bewaar ze niet onbeveiligd.
Maak een verse back-up vóór grote wijzigingen
Home Assistant kan zo worden ingesteld dat vóór een update automatisch een back-up wordt gemaakt. Maak ook zelf een extra back-up vóór grote wijzigingen, zoals een nieuwe integratie, netwerkverandering, veel YAML-aanpassingen, migratie naar andere hardware of het wisselen van opslag.
Bewaar meerdere versies. Soms ontdek je een fout pas dagen later, terwijl die al in je nieuwste back-up zit. Een exemplaar van gisteren én een ouder herstelpunt geven je meer keuze.
Herstellen op je huidige systeem
Open Instellingen > Systeem > Back-ups, kies de gewenste back-up en bepaal welke onderdelen je wilt herstellen. Een volledig herstel zet de geselecteerde toestand terug. Een gedeeltelijk herstel kan nuttig zijn als slechts één onderdeel misging.
Houd rekening met het volgende:
- Home Assistant overschrijft de onderdelen die je voor herstel kiest.
- De webinterface kan tijdens herstel tijdelijk onbereikbaar zijn.
- Na afloop start Home Assistant opnieuw.
- Gebruik daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord die bij de herstelde back-up horen.
Raak dus niet in paniek als de interface tijdens een volledig herstel even verdwijnt.
Verhuizen naar nieuwe hardware
Een back-up is ook je verhuisdoos. Tijdens de eerste installatie van Home Assistant kun je een bestaande back-up uploaden en de configuratie naar andere hardware verplaatsen, zelfs als het nieuwe apparaat niet exact hetzelfde model is.
- Installeer Home Assistant op het nieuwe apparaat.
- Kies tijdens de onboarding voor herstel vanuit een back-up.
- Upload het back-upbestand of kies een beschikbare back-uplocatie.
- Voer de encryptiesleutel in wanneer daarom wordt gevraagd.
- Laat het herstel afronden en controleer de apparaten.
Gebruik je een USB-radio voor Zigbee of Z-Wave? Sluit die ook op het nieuwe systeem aan. Vervang je de radio zelf, dan kan een extra migratiestap nodig zijn. De back-up verhuist software; fysieke adapters moeten mee of correct worden vervangen.
Veelgemaakte fouten
- Alles staat alleen lokaal. De Home Assistant-machine en de enige back-up kunnen tegelijk uitvallen.
- De emergency kit staat alleen op Home Assistant. Bij een totale storing kom je er dan niet bij.
- Er blijft maar één versie bewaard. Een configuratiefout kan al in de nieuwste back-up zitten.
- Back-ups worden onnodig groot. Media en gedeelde bestanden kunnen veel ruimte innemen; kies bewust wat je meeneemt.
- Niemand controleert het resultaat. Kijk af en toe of de laatste automatische back-up echt geslaagd is.
Een eenvoudig back-upplan
- Zet automatische back-ups aan; dagelijks is voor veel installaties een eenvoudige start.
- Bewaar meerdere versies, zodat je verschillende herstelpunten hebt.
- Gebruik minstens één tweede locatie buiten de Home Assistant-machine.
- Bewaar de emergency kit apart en zorg dat je de encryptiesleutel kunt terugvinden.
- Controleer af en toe of de nieuwste automatische back-up geslaagd is.
De beste strategie is niet de ingewikkeldste. Het is de strategie die automatisch draait en die je in een stressmoment echt kunt gebruiken.
Bronnen en verder lezen
De aangeleverde gids verwijst naar de officiële Home Assistant-documentatie over Backups, de Backup emergency kit en de Backup-integratie. Deze beginnersuitleg is gebaseerd op de versie van september 2026.